Inmiddels staat ze op podia, in klaslokalen en op bijzondere plekken in en rond Haastrecht. Niet om te preken of te onderwijzen, maar om haar publiek even uit de dagelijkse wereld te halen.
Terwijl de geur van versgebakken cake met courgettes uit eigen tuin de lucht vult, vertelt Gerda over haar reis. “Ik werkte bij het Constructeursregister. Best belangrijk hoor. Ik begeleidde mensen bij hun assessment, organiseerde het hele traject, beheerde de ledenadministratie… alles deed ik in mijn eentje.”
Ze glimlacht voorzichtig. “Ik deed dat veertien jaar. En toen was het genoeg.”
Een introvert op het podium
Wat dat andere was, ontdekte Gerda al jaren geleden. “Tijdens een psychosociale opleiding moest ik aan het eind een presentatie geven. Over wat ik geleerd had, persoonlijk en kwetsbaar. Ik verpakte mijn leerroute in een verhaal, met elementen uit de Griekse mythologie.”
Gerda vertelde en raakte. Niet alleen zichzelf, maar ook haar publiek.
“Na afloop kwamen mensen naar mij toe: ‘Heb jij ooit iets met theater gedaan?’ vroegen ze. ‘Nee’, zei ik eerlijk. Maar je stond daar zo vol overtuiging, was hun reactie.”
“Ik ben eigenlijk best introvert”, zegt Gerda. “Ik sta liever op de achtergrond. Maar als ik een verhaal vertel, durf ik alles. Dan gebruik ik mijn eigen ervaringen, mijn verbeelding en mijn gevoel. Alles staat in dienst van dat ene verhaal.”
En dat verhaal moest verteld worden. Ze volgde opleidingen in Utrecht, bij de Nationale Vertelschool en aan de Podiumacademie in het Belgische Lier, voorheen de Stedelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans. “Daar studeerde ik af met Het Wassende Water van Herman de Man.”
De kunst van verhalen vertellen
Wat maakt iemand tot een goede verhalenverteller? Voor Gerda Hoogendijk begint het bij contact met het publiek. Bij mensen vanbinnen raken.
“Ik kies verhalen op gevoel. Het verhaal moet míj raken, anders lukt het niet. Ik lees, ik luister en als ik voel dat het klopt, dan pas begin ik met analyseren. Wat is de structuur? Wat wil ik benadrukken? Hoe bouw ik de spanning op? Hoe geef ik karakters een stem?”
Ze vertelt zonder veel toeters en bellen. Authentiek, dicht bij zichzelf en zonder opsmuk. “De inhoud moet het dragen.”
De Vlaamse vertelstijl die ze in Lier leerde kennen, bewondert ze. “Die komt meer vanuit de buik. Charmant, humorvol, poëtisch, met meer lucht. Maar ik blijf wie ik ben. Ik neem mee wat bij mij past.”
Van theater tot treurwilg
Gerda’s repertoire is breed: van Roald Dahl tijdens een vertel-diner tot intieme wandelingen in het park, onder een grote treurwilg.
“Met Kom op Verhaal bij Gerda neem ik een klein groepje mee naar buiten. Op elke plek vertel ik een passend verhaal. Het is klein, kwetsbaar en tegelijk krachtig. Mensen praten met elkaar. Je ziet echte verbinding ontstaan.”
Misschien is dat wel belangrijker dan het verhaal zelf: de ontmoeting.
Verhalenfestival Haastrecht
Wat begon met één voorstelling in een Haastrechtse woonkamer, groeide uit tot een professioneel festival met een eigen stichting: De Verhalencompagnie. Vrijwel jaarlijks organiseert Gerda het Verhalenfestival Haastrecht.
“Tien locaties, driehonderd bezoekers”, vertelt ze. “Je wandelt van plek naar plek en kiest vooraf drie voorstellingen. Elk verhaal duurt een half uur en elk genre is vertegenwoordigd: van volksverhaal tot kerstvertelling, van sprookje tot literaire vertelling. Soms klein en ingetogen, soms muzikaal en uitbundig.”
Hoewel het festival een groot succes is, blijft Gerda trouw aan haar uitgangspunt. “Ik wil het niet nog groter maken. De kracht zit juist in de kleinschaligheid. In de aandacht, in de nabijheid, in de ruimte om geraakt te worden.”
Met alleen een stem het klaslokaal in
Ook in het onderwijs is Gerda actief. Ze staat regelmatig in het klaslokaal, gewapend met niets meer dan haar stem en een verhaal.
“Verhalen vertellen op school is misschien wel het mooiste wat er is. Kinderen luisteren écht. Ze stappen helemaal in het verhaal.”
Ze glimlacht. “Ze leren concentreren, voelen, verbeelden. Ze ontdekken dat hun eigen fantasie krachtig genoeg is om beelden te creëren. Dat vind ik ongelooflijk waardevol.”
Het DNA van de streek
Ziet ze zichzelf als hoeder van een oud ambacht? Ze denkt even na. “Nee, zo voel ik het niet. Maar ik vind het wel belangrijk dat sommige verhalen niet verloren gaan. Verhalen uit deze streek bijvoorbeeld, zoals die van Herman de Man. Ze zijn misschien wat ouderwets, maar ze ademen nog steeds het DNA van deze grond. Veengrond. Boerengrond. Zuinigheid. Eenvoud. En die verhalen raken me.”
En dus vertelt ze. Niet om te onderwijzen. Niet om te preken. Maar om te raken.
“Het kampvuurgevoel”, zegt ze. “Dat je even samen stil bent. Samen lacht. Samen iets begrijpt wat niet in woorden past.”
Dan zwijgt ze. Niet uit verlegenheid, maar omdat het verhaal precies daar eindigt.
Gerda Hoogendijk
Gerda Hoogendijk is verhalenverteller, maar bovenal een luisteraar. Naar wat er leeft in de wereld en in haarzelf. En dan, als de tijd rijp is, vertelt ze. Precies op het goede moment. Precies het goede verhaal.
Meer informatie:
Verhalencompagnie.nl
Gerdahoogendijk.nl